Οικισμός της Εποχής του Χαλκού στη θέση «Ασβεσταριά» Πετρωτού

Όστρακα διακοσμημένων αγγείων από την περιοχή της Φαρκαδόνας.

Σημαντικά στοιχεία στο φως

«Πρόκειται για έναν οικισμό ο οποίος κατοικείται για 2.000 χρόνια, ο οποίος κατά περιόδους συρρικνώνεται ή και μετακινείται ελάχιστα. Δεν παρατηρήθηκαν βίαιες αλλαγές όπως φωτιά ή κάτι παρόμοιο το οποίο θα ήταν ένδειξη οποιασδήποτε βίαιης αλλαγής. Παρατηρείται εμπορική δραστηριότητα. Αυτό συνάγεται από την εισηγμένη κεραμική, κυρίως από τη Νότια Ελλάδα, και ιδιαίτερα από την Αργολίδα. Σημαντικό είναι και το τμήμα επίπεδου ειδωλίου με σανιδόσχημο σώμα, το οποίο θυμίζει ανενεργό κυπριακό ειδώλιο. Μας προτρέπει να σκεφτούμε συναλλαγές ακόμη και με την Κύπρο. Και τέλος οι μίτρες χύτευσης μετάλλων είναι απόδειξη συναλλαγών με περιοχές οι οποίες παράγουν μέταλλα».

Αυτά επισημαίνει η αρχαιολόγος, προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Καρδίτσας, Μαρία Βαϊοπούλου, για τον οικισμό στη θέση «Ασβεσταριά» Πετρωτού, στο δήμο Φαρκαδόνας. Τα στοιχεία αυτά παρουσίασε σε πρόσφατη εκδήλωση.

Γιατί είναι σημαντικός ο οικισμός; Απαντώντας σε αυτό το ερώτημα η αρχαιολόγος τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ πως μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 2000 οι ανασκαφικές έρευνες όσον αφορά την Εποχή του Χαλκού και δη την Ύστερη Εποχή του Χαλκού στη δυτική Θεσσαλία ήταν ελάχιστες. Παρεπόμενο αυτού είναι οι ελλιπείς γνώσεις μας για αυτή την περίοδο στην περιοχή.

Κατά τη διάρκεια των ανασκαφικών ερευνών στον οικισμό στη θέση «Ασβεσταριά» Πετρωτού, ήρθαν στο φως επάλληλες φάσεις κατοίκησης οι οποίες καλύπτουν την περίοδο από την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού (ΠΕΧ) έως και το τέλος της Ύστερης Εποχής του Χαλκού (ΥΕΧ). Η μελέτη της κεραμικής καθώς και των υπόλοιπων τέχνεργων του υλικού πολιτισμού που ήρθαν στο φως κατά τη διάρκεια της ανασκαφικής έρευνας θα βοηθήσει να απαντηθούν πολλά από τα ερωτήματα που τίθενται για την περίοδο αυτή και αφορούν στη δυτική Θεσσαλία.

Οι πρώτες παρατηρήσεις μας, σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κα Βαϊοπούλου, οδηγούν στην υπόθεση μιας ήπιας μετάβασης από τη Μέση Εποχή του Χαλκού στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού.


 Όσον αφορά δε την τυπολογία της κεραμικής και των ειδωλίων της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, αυτή είναι πανομοιότυπη με την τυπολογία της κεραμικής η οποία συναντάται κατά την ίδια χρονική περίοδο στον υπόλοιπο ελλαδικό χώρο, τόσο όσον αφορά τα σχήματα όσο και το διάκοσμο.
Η στρωματογραφική μελέτη της κεραμικής θα βοηθήσει στη σύνταξη ενός χρονολογικού πίνακα που θα αφορά στη θεσσαλική κεραμική της Ύστερης Εποχής του Χαλκού στη Θεσσαλία.-http://www.archaiologia.gr

Advertisements

Και όμως πλήρες σετ σερβίτσιου με πινάκια κάθε είδους αλλά και ίδιο διάκοσμο είχαμε από τον 12ο αιώνα ..!

Αρχαιολόγοι στην Μικρά Ασία ανακάλυψαν ένα σπάνιο σύνολο με πινάκια από την βυζαντινή αρχαιότητα  στα ανοικτά των ακτών της Κόρυκος του σημερινού  χωριού Adrasan στη νοτιοδυτική Μικρασιατική  επαρχία της Αττάλειας. Το παράξενο δεν είναι όμως αυτό ,το εντυπωσιακό είναι ότι τα πινάκια αυτά σχημάτιζαν ένα μεγάλο και κανονικό σερβίτσιο γεύματος με ίδιο διάκοσμο…!!!

Η ανακάλυψη έγινε κατά τις εργασίες που ξεκίνησε από το Μουσείο της Αττάλειας με τον Διευθυντή και ακαδημαϊκούς από το  Ινστιτούτο Θαλάσσιων Επιστημών του Πανεπιστημίου των «Σελτζούκων» και Τμήματα Υποβρύχιας Αρχαιολογίας, αντίστοιχα. Τα πινάκια (πιάτα)  χρονολογούνται από την
ύστερη βυζαντινή περίοδο, και θα παρουσιαστούν στο Μουσείο της Αττάλειας μετά τη δουλειά συντήρησης που  ολοκληρώνεται στα εργαστήρια του μουσείου.

Πολύχρωμα και διακοσμημένα με διάφορα μοτίβα, τα πινάκια αυτά βρέθηκαν σε ένα βυθισμένο πλοίο ανοικτά των Adrasan ακτή. είχαν συσσωρευτεί σε στοίβες για την μεταφορά τους Οι Ακαδημαϊκοί ερευνητές αναφέρουν ότι τα πινάκια φορτώθηκαν στο πλοίο από δύο διαφορετικά εργαστήρια κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια του 12 ου αιώνα, σημειώνοντας ότι κατασκευάστηκαν  χρησιμοποιώντας δύο διαφορετικές τεχνικές.

Σημείωσαν ότι η ανακάλυψη είναι άνευ προηγουμένου, καθώς περιέχει 300 σπασμένα και 100 άθικτα πινάκια φαγητού . Τόνισαν επίσης ότι τα πιάτα  μοιάζει να ανήκουν σε ένα σύνολο σερβίτσιου για ένα δείπνο, (…και μάλιστα μεγάλο εάν κρίνουμε από τις ποσότητες ) με διαφορετικά μεγέθη στα πιάτα ,για διαφορετικό είδος φαγητού δηλαδή ,κυρίως γεύμα ,άλλα για  σαλάτες άλλα  πινάκια ψαριού αλλά και πινάκια φρούτου  που περιέχουν όμως τα ίδια πρότυπα…!. «Αυτό μας δείχνει ότι υπήρχε σερβίτσιο πριν από 900 χρόνια,» Αναφέρει ο Επίκουρος Καθηγητής Hakan Öniz όπως λέει ήταν εισηγμένα (Εννοεί από τα σημερινά σύνορα της Μ. Ασίας γιατί την περίοδο εκείνη της Ελληνικής αυτοκρατορίας «..του Βυζαντίου» τα εδάφη των γύρω περιοχών αποτελούσαν εδάφη της Κωνσταντινουπόλεως ) και πρόσθεσε ότι υπάρχουν και άλλα παραδείγματα πινακίων σε «σετ σερβίτσιου» σε ναυάγια  βυθισμένων  πλοίων στα ανοικτά των ακτών της Αττάλειας και Μερσίνας, αλλά βρίσκονται πολύ πιο βαθιά μέσα στη θάλασσα ,είπε επίσης ότι το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το 2017 και μετά τα σερβίτσια  θα πρέπει να παρουσιαστούν στο Μουσείο της Αττάλειας.

Όπως καταλαβαίνει κάποιος ήδη από την εποχή εκείνη οι Έλληνες του μεσαίωνα είχαν την εξαιρετική έμπνευση να έχουν ειδικά πήλινα σερβίτσια για ένα γεύμα αλλά αν και πολλά , είχαν όλα έναν καλλιτεχνικό διακοσμητικό προσδιορισμό….! Αυτό αργότερα επεκτάθηκε και στον υπόλοιπο πολιτισμένο(;) κόσμο . Αν δε λάβουμε υπόψιν μας ότι ….Τα ολοκληρωμένα σερβίτσια όπως τα γνωρίζουμε έγιναν όταν … .Η ευρωπαϊκή αγγειοπλαστική τέθηκε σε λειτουργία το 1708, όταν ένας Γερμανός αγγειοπλάστης στο Meissen ανακάλυψε την κινεζική μέθοδο. (Μόνον η Κατασκευή του υλικού της πορσελάνης 600 μ.Χ.) Πολλά από τα πιο γνωστά κεραμοποιεία του κόσμου εμφανίστηκαν κατά την περίοδο αυτή:Royal Saxon το 1710, Wedgwood το 1839, Royal Copenhagen το 1772, Spade το 1732 στην Αγγλία.

Ανάμεσα στην Κύπρο και την Κρήτη, ο αρχαιότερος βυθός του κόσμου…!

Έχει ηλικία 340 εκατομμυρίων ετών, και δεν αποκλείεται να είναι απομεινάρι από την εποχή της Υπερηπείρου 

Με τα ηφαίστεια να αναβλύζουν λάβα και τις τεκτονικές πλάκες να κινούνται αέναα, ο γήινος φλοιός ανανεώνεται συνεχώς και σχεδόν κανένα τμήμα του δεν μένει ίδιο. Φαίνεται όμως ότι υπάρχει μια εξαίρεση: ένα κομμάτι φλοιού στην Ανατολική Μεσόγειο που δείχνει να έχει ηλικία 340 εκατομμυρίων ετών, και δεν αποκλείεται να είναι απομεινάρι από την εποχή της Υπερηπείρου 

Μελέτη στην επιθεώρηση «Nature Geoscience» εξετάζει τη Λεκάνη του Ηροδότου, μια βαθιά περιοχή της Μεσογείου ανάμεσα στην Κύπρο, την Κρήτη και την Αίγυπτο.

Η Μεσόγειος θεωρείται απομεινάρι του αρχαίου ωκεανού της Τηθύος

Σε δύο αποστολές το 2012 και το 2014, το ισραηλινό ερευνητικό πλοίο RV Mediterranean Explorer πόντισε ένα ευαίσθητο μαγνητόμετρο και το έσυρε σε συνολική απόσταση 7.000 χιλιομέτρων, κινούμενο σε παράλληλες γραμμές.

Η λεκάνη του Ηροδότου 340 εκ ετών 

Αυτό επέτρεψε στους ερευνητές να διαβάσουν τη μαγνητική υπογραφή του υποκείμενου φλοιού, η οποία εξαρτάται από τον προσανατολισμό του γήινου μαγνητικού πεδίου την εποχή που σχηματίστηκε το συγκεκριμένο τμήμα φλοιού από τη στερεοποίηση μάγματος.

Αν οι ερευνητές έχουν δίκιο, ο φλοιός ανάμεσα στην Κύπρο και την Κρήτη είναι ο αρχαιότερος γνωστός ωκεάνιος φλοιός. Θα ήταν πάντως δύσκολο να συλλεχθούν δείγματα, καθώς σήμερα είναι θαμμένος από ένα στρώμα ιζημάτων που φτάνει σε βάθος το εντυπωσιακό νούμερο των 15 χιλιομέτρων.

Πηγή: Β. Πρατικάκης, Το Βήμα

ΦΑΝΑΓΟΡΕΙΑ: ανακαλύφθηκε στήλη του Ε΄ π.Χ. αι. που αναφέρεται στον Πέρση βασιλιά Δαρείο τον Α΄.

Η ΦΑΝΑΓΟΡΕΙΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΝΑΣΚΑΦΩΝ 

Στη Φαναγορεία, (Κουμπάν- Кубан) στη χερσόνησο Ταμάν – έναντι της Κριμαίας(Ταυρικής)- ανακαλύφθηκε στήλη του Ε΄ π.Χ. αιώνα που έχει επιγραφή που αναφέρεται στον Πέρση βασιλιά Δαρείο τον Α΄.
Σύμφωνα με τους ειδικούς,  το εύρημα είναι μια αρχαιολογική ανακάλυψη παγκοσμίου σημασίας.

 Κατά τη διάρκεια των ανασκαφών στην Άνω Πόλη (Ακρόπολη ή το κέντρο της πόλης Φαναγορείας) ανακαλύφθηκε ένα μεγάλο κομμάτι μαρμάρινης στήλης με επιγραφή που αναφέρεται στον όνομα του Πέρση βασιλιά Δαρείου του Α΄ (550-486 χρόνια π.Χ.).

Ο ποταμός Κουμπάν 870 χιλιομέτρων  είναι ο ποταμός ,όπως ο Ηρόδοτος τον αναφέρει  ,Ηπανίς και ήταν πλωτός μέχρι το σημερινό Κρασνοντάρ,χύνεται δε στην Μαιώτιδα Λίμνη την σημερινή Αζοφική θάλασσα. 

Η επιγραφή στη στήλη είναι γραμμένη στην αρχαία περσική γλώσσα, σε σφηνοειδή γραφή που χρησιμοποιούνταν από τον Πέρση βασιλιά.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η επιγραφή  αποτελεί το 10 ή το 15% του συνόλου του εγχάρακτου μαρμάρου.
Η αποκρυπτογράφηση της επιγραφής αναφέρει ότι πρόκειται για τον γνωστό Πέρση βασιλιά Δαρείο του Α΄.
Σημειώνεται ότι οι περισσότερες επιγραφές με σφηνοειδή γραφή έχουν ανακαλυφθεί στην Περσέπολη, πρωτεύουσα της αρχαίας περσικής αυτοκρατορίας.
Μία από τις αρχαίες άγνωστες λέξεις που υπάρχουν στο κείμενο, φέρεται να αναφέρεται στην Μίλητο. Τη μεγαλύτερη ελληνική πόλη της Ιωνίας, στη Μικρά Ασία.

Ανασκαφικός χώρος στην Φαναγορεία.

Κατά τις αρχές του Ε΄αιώνα η Μίλητος ήταν υπεύθυνη για λεγόμενη Ιωνική Επανάσταση των ελληνικών πόλεων κατά του Δαρείου Α΄.
Η επανάσταση κατεστάλη το 494 π.Χ. Οι επιστήμονες εικάζουν ότι ο βασιλιάς μετά τη νίκη του επί των Ελλήνων τοποθέτησε τη μαρμάρινη στήλη στην πόλη με το κείμενο που υπάρχει, που σχετίζεται με τη νίκη του.

ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΗΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΊΗΣΑΝ ΓΙΑ ΕΡΜΑ  ΠΛΟΙΟΥ… ΤΟΣΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΕΔΩΣΑΝ

Αργότερα η μαρμάρινη στήλη καταστράφηκε και φέρεται να μεταφέρθηκε αυτό το τμήμα της στη Φαναγορία. Οι επιστήμονες αναφέρουν ότι είναι πολύ πιθανόν το κομμάτι αυτό της στήλης να έφθασε στη Φαναγορεία χρησιμοποιούμενο ως έρμα στα πλοία που κατέπλευσαν στη Φαναγορεία.
Στην αρχαιότητα, ογκόλιθοι ή μάρμαρα τεράστια, μεταφέρονταν με πλοία κυρίως από περιοχές της Μεσογείου (Αιγαίο)..Αυτό συμπεραίνεται γιατί η περιοχή της Φαναγορείας και γενικότερα η περιοχή του Εύξεινου Πόντου στερούνταν τέτοιου είδους μάρμαρα.

«Η ανακάλυψη αυτού του τεχνουργήματος στη Φαναγορεία, και ιδιαίτερα στην αρχαία πόλη, παρουσιάζει ένα από τα μεγαλύτερα γεγονότα της αρχαίας ιστορίας, που είχαν εκτεταμένες συνέπειες τόσο στους Έλληνες όσο και στους Πέρσες.

Η φωτογραφία που αναρτήθηκε ενδεικτικά από τις Μικρές Εκδόσεις πρέπει να είναι αρχείου διότι η αναγραφή είναι στην ελληνική γραφή και όχι σφηνοειδή περσική 

Ακόμη, αποτελεί μια απαράμιλλη σύνδεση της αρχαίας Ελλάδας με τις αποικίες του ελληνικού κόσμου και τη σημασία στην προώθηση του ελληνικού πολιτισμού στους Έλληνες των ακτών του Εύξεινου Πόντου», σημειώνει ο Βλαντίμιρ Κουζνέτσοφ, διευθυντής του κρατικού Ιστορικού και Αρχαιολογικού Πάρκο «Φαναγορεία».

ΠΗΓΗ  ΕΚ ΤΟΥ  © mikres-ekdoseis- Γιῶργος Ἐχέδωρος

ΦΩΤ: ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΓΝΩΜΩΝ



ΚΑΙ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΕΚΔΟΧΗ 


Εάν η επιγραφή που βρέθηκε , δεν είναι από την Ιωνία , πιθανά και να προέρχεται  από την Ευρωπαϊκή Σκυθική εκστρατεία του Δαρείου Α που ήταν μια στρατιωτική εισβολή σε τμήματα της ευρωπαϊκής Σκυθίας από τον βασιλιά της αυτοκρατορίας των Αχαιμενιδών το 513 π.Χ , είναι γραμμένη δε στα περσικά διότι οι Σκύθες ήταν μια ομάδα από βόρειο-ιρανικές νομαδικές φυλές, μιλούσαν δε μια ιρανική γλώσσα ( Σκυθών γλώσσα ) και θα είχε νόημα να καταλάβαιναν τι έγραφε η επιγραφή. Επίσης  θα είχε νόημα να είναι στα αρχαία περσικά και να απευθυνόταν σε Έλληνες της Μιλήτου  ;Διότι δεν έχουν βρεθεί περσικές επιγραφές στην Μίλητο .Μινωικά και Μυκηναϊκά στοιχεία έχουν βρεθεί αλλά όχι ,από ότι γνωρίζουμε αρχαίες Περσικές .Μόνο εάν κατορθώσουν να διαβάσουν το περιεχόμενο της επιγραφής τότε βέβαια θα λυθούν οι απορίες μας.


Έχω την υποψία ότι ο Δίσκος της Φαιστού είναι ύμνος προ την Αστάρτη

«Ο Δίσκος της Φαιστού κρύβει ύμνο για την Αστάρτη»

Η αντίθετη άποψη δεν συμφωνεί με την ταύτιση του φωνητικού Α-SA-SA-RA από τη Γραμμική Γραφή Α’ με τη μινωική Αστάρτη. Δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι πρόκειται για θεά, επιμένουν οι διαφωνούντες.

ΑΣ ΑΚΟΎΣΟΥΜΕ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝ ΤΟ «ΥΠΟΨΙΑΣΜΕΝΟ» ΛΟΙΠΟΝ….

Κείμενο για τη θεά του έρωτα, τη Μινωική Αστάρτη, όπως ο ίδιος την αποκαλεί, κρύβεται πίσω από το μυστήριο του Δίσκου της Φαιστού, λέει ο γλωσσολόγος- αρχαιολόγος και συντονιστής του προγράμματος Erasmus + του ΤΕΙ Κρήτης, Γκάρεθ Οουενς (Gareth Owens). Ωστόσο, συνάδελφοί του σημειώνουν πως το όνομα της Αστάρτης δεν φαίνεται να προκύπτει.

Ο Γκάρεθ Οουενς ασχολείται εδώ και πολλά χρόνια με την αποκρυπτογράφηση του Δίσκου της Φαιστού, αρχαιολογικού ευρήματος μοναδικής σημασίας, και έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για θρησκευτικό κείμενο.

(Σ Σ- ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΤΟΣΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ …ΚΑΤΙ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙ…!..ΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΙΣΕΙ ΤΑ ΧΡΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΞΟΔΕΥΤΗΚΑΝ ΣΕ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ…)ΔΕΝ ΛΕΜΕ ΚΑΛΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ…ΚΑΙ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙ….

Όπως ο ίδιος δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, «αυτό προκύπτει από τη σύγκριση που γίνεται με άλλες θρησκευτικές λέξεις, από άλλες επιγραφές από τα ιερά βουνά της Κρήτης και από άλλα κείμενα. Έχουμε λέξεις που είναι ακριβώς οι ίδιες», λέει και προσθέτει:

«Έχω την υποψία ότι ο Δίσκος της Φαιστού είναι ύμνος προ την Αστάρτη, τη θεότητα του έρωτα.

Τέτοιες λέξεις όπως αυτές που αναφέρονται στον δίσκο βρέθηκαν και σε μινωικά τάματα και, όπως συμβαίνει και με τα σημερινά τάματα, ο κόσμος κάνει μια προσευχή όταν δυσκολεύεται είτε για θέματα υγείας είτε για προσωπικά προβλήματα. Ο άνθρωπος δεν αλλάζει τελικά».

Αυτά είναι νέα δεδομένα. Μέχρι τώρα, ο ερευνητής πίστευε πως το κείμενο αναφερόταν σε έγκυο θεότητα. Τώρα λέει πως η μία πλευρά του Δίσκου της Φαιστού είναι αφιερωμένη στην έγκυο θεότητα και η άλλη στη μινωική Αστάρτη. Για τη σημασία του προσώπου αυτού, επισημαίνει ότι η μινωική Αστάρτη είναι η θεά του έρωτα, του πολέμου και του βουνού και η προέλευσή της εντοπίζεται στην Ανατολή. «Από την αρχαία Μεσοποταμία, που βρίσκεται στη σημερινή Τουρκία, η Αστάρτη πήγε στην Κύπρο και έγινε Αφροδίτη», τονίζει.( Σ.Σ – Είναι πολύ βολικό ….Όλα από την ΑΝΑΤΟΛΗ…!!!)

Ο κ. Οουενς έχει δηλώσει πως η ανάγνωση του δίσκου έχει προχωρήσει σε ποσοστό 90% σε συνεργασία με τον καθηγητή της Οξφόρδης Τζον Κόλμαν (John Coleman). Διευκρινίζει ότι ανάγνωση δεν σημαίνει αυτονόητα κατανόηση, αλλά φωνητική εκφορά του λόγου με τις φωνητικές αξίες που προέκυψαν από τις αποκρυπτογραφήσεις που έκανε ο Μάικλ Βέντρις στη λεγόμενη Γραμμική Β γραφή.

«Το πρόβλημα πλέον είναι η κατανόηση. Η έρευνα έχει πάει σε άλλο επίπεδο, παραμένει, ωστόσο, μια πρόκληση καθώς ο Δίσκος της Φαιστού είναι η καλύτερη μινωική επιγραφή που έχει βρεθεί και πάνω της έχει 61 λέξεις, τη στιγμή που η αμέσως μετά καλύτερα σωσμένη επιγραφή έχει μόλις οκτώ λέξεις», λέει. Η αντίθετη άποψη δεν συμφωνεί με την ταύτιση του φωνητικού Α-SA-SA-RA από τη Γραμμική Γραφή Α’ με τη μινωική Αστάρτη. Δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι πρόκειται για θεά, επιμένουν οι διαφωνούντες.

Με κείμενα από το « Έθνος» ,& το ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο άνθρωπος των Πετραλώνων που ανακάλυψε ο καθ. Πουλιανός ίσως έτρωγε από αυτούς τους ελέφαντες.

Η Εκσκαφή με μερικά από τα οστά ελέφαντα [Πηγή: Ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού]

Περισσότερα στοιχεία της Παλαιολιθικής θέσης της σφαγής ελεφάντων που βρέθηκαν στην Ελλάδα.

Μια νέα θέση με σφαγές ελεφάντων της Κατώτερης Παλαιολιθικής περιόδου της περιοχής Μαραθούσας 1, έχει ανακαλυφθεί στην περιοχή της Μεγαλόπολης, , από μια κοινή ομάδα ερευνητών από την Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας (Ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού) και την ομάδα Παλαιοανθρωπολογίας, Πανεπιστήμιο του Tübingen.
Η θέση της Μαραθούσας 1 βρίσκεται σε ένα υπαίθριο ορυχείο άνθρακα, που ήταν κάποτε η ακτή μιάς ρηχής λίμνης. Έχει αποδώσει στρωματοποιημένα λίθινα αντικείμενα σε συνδυασμό με ένα σχεδόν πλήρη σκελετό του Elephas antiquus, καθώς και τα εξαιρετικά καλά διατηρημένα δείγματα πανίδας (τρωκτικά, πουλιά, αμφίβια, ερπετά, μαλάκια και έντομα) αλλά και φυτά (ξύλο, σπόροι, φρούτα) .

 Η σύνδεση των λίθινων αντικείμενων με τα ευρήματα  ελέφαντα, καθώς και την ανακάλυψη σημαδιών κοπής στα  οστά ελέφαντα, δείχνουν ότι η Μαραθούσα 1 είναι μια περιοχή όπου γινόταν σφαγές ελεφάντων  .
Προκαταρκτικά αποτελέσματα δείχνουν μια ηλικία

Μέσης Πλειστοκαίνου (περίπου μεταξύ 300 και 600.000 χρόνων πριν από σήμερα).


Οι ερευνητές διαπίστωσαν λίθινα εργαλεία, τα οποία οι κυνηγοί τότε είναι πιθανό να έχουν χρησιμοποιήσει για να κόψουν και να αποσπάσουν  το κρέας από τα οστά. «Αυτό καθιστά τη Μεγαλόπολη τη μόνη περιοχή στα Βαλκάνια, όπου έχουμε στοιχεία ενός ελέφαντα που σφαγιάστηκε προς βρώση  στις αρχές της Παλαιολιθικής,» λέει η καθηγητρια Κατερίνα Χαρβάτη του Senckenberg Center for Human Evolution and Palaeoenvironment (HEP) του Πανεπιστήμιου του Tübingen.
 

Τα σημάδια από κοπές επί του οστού όπως φαίνονται στο μικροσκόπιο [Φωτ-Πηγή: Ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού]

Η Μαραθούσα1 είναι ένας από τα παλαιότερους αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Η περιοχή είναι μία από τις πιο πιθανές διαδρομές για την ανθρώπινη μετανάστευση προς την Ευρώπη, αλλά και πιθανότατα λειτούργησε ως καταφύγιο  για την πανίδα, τη χλωρίδα και τους ανθρώπινους πληθυσμούς κατά τη διάρκεια της περιόδου των παγετώνων.

 «Παρά αυτή την κρίσιμη γεωγραφική θέση, που έχει ο ελληνικός χώρος  η παλαιοντολογική και Παλαιολιθική έρευνα έχει υπο-εκπροσωπηθεί στην περιοχή λόγω της παραδοσιακής εστίασης στην συνέχεια της ιστορίας και στους κλασικούς χρόνους.
Ως αποτέλεσμα, υπάρχουν  πολύ λίγες πληροφορίες σχετικά με την περίοδο της Κατώτερης Παλαιολιθικής στην Ελλάδα. Η Μαραθούσα 1 είναι υψίστης σημασίας για την κατανόηση του προτύπου της ανθρώπινης διασποράς  στην Ευρώπη, καθώς και τις προσαρμογές και τις συμπεριφορά των ανθρώπων από νωρίς στην περιοχή αυτή του κόσμου », λέει η Κατ. Χαρβάτι.

Τα λίθινα εργαλεία που βρέθηκαν κατά τη διάρκεια της ανασκαφής  [Πηγή: Ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού]
Η ανασκαφή στην Μαραθούσα 1  πραγματοποιήθηκε από τον Δρ Ε Παναγοπούλου (Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας) σε συνεργασία με την Καθ. Κ Χαρβάτι (Παλαιοανθρωπολογίας, Πανεπιστήμιο του Tübingen), στο πλαίσιο του έργου Παλαιοανθρωπολογίας ERC StG project ‘PaGE’ (‘Palaeoanthropology at the Gates of Europe: Human Evolution in the Southern Balkans’) και έχει ως στόχο να συμβάλει  στη γεφύρωση του χάσματος έρευνας Παλαιοανθρωπολογίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη..

Πηγή: Universitaet Tübingen 














Για την θρυλική σφαίρα του Αρχιμήδη

Ήταν ένας μηχανισμός που έδειχνε τους πλανήτες να περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο

ΒΙΝΤΕΟ

Ένας πρώην επιμελητής του Μουσείου Επιστήμης του Λονδίνου δημιούργησε το πρώτο αντίγραφο της περίφημης σφαίρας του Αρχιμήδη, ενός μηχανισμού που έδειχνε τους πλανήτες να περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο. Κανείς όμως δεν μπορεί να είναι βέβαιος για το σχέδιο της θρυλικής μηχανής, ούτε καν για το εάν κατασκευάστηκε όντως από τον μεγάλο μαθηματικό της αρχαιότητας.

Ο μηχανολόγος και ιστορικός της επιστήμης Μάικλ Ράιτ επιδεικνύει την υποθετική σφαίρα του Αρχιμήδη

 Το μοντέλο
Το μηχανικό μοντέλο της σφαίρας, το οποίο δημιούργησε στο Λονδίνο ο μηχανολόγος και ιστορικός της επιστήμης Μάικλ Ράιτ, εκτίθεται από τις 27 Σεπτεμβρίου σε μουσείο της Βασιλείας στην Ελβετία. Παρόλο που το σχέδιο βασίστηκε σε πολλές υποθέσεις, ο Αρχιμήδης σίγουρα είχε τις ικανότητες να δημιουργήσει μια τέτοια μηχανή, υποστηρίζει ο Ράιτ στο δικτυακό τόπο του Nature, το οποίο παρουσιάζει και το παρακάτω βίντεο.
Αναφορές για διάφορα μηχανικά μοντέλα του ουρανού εμφανίζονται στα γραπτά αρκετών αρχαίων
συγγραφέων και ποιητών, και συνήθως αποδίδονται στον Αρχιμήδη, ενός από τους μεγαλύτερους μαθηματικούς όλων των εποχών, ο οποίος έζησε στη Σικελία από το 287 έως το 212 π.Χ.  Για πολύ καιρό, αυτές οι αναφορές για περίπλοκες μηχανές που αναπαρήγαγαν την κίνηση των ουράνιων σωμάτων φαίνονταν υπερβολικές. Αυτό όμως άλλαξε με τη μελέτη του Μηχανισμού των Αντικυθήρων, ενός κουτιού με γρανάζια που λειτουργούσε ως ουράνιο ημερολόγιο και προέβλεπε ακόμα και τις ηλιακές και σεληνιακές εκλείψεις -είναι αναμφισβήτητα η πιο προηγμένη γνωστή μηχανή της αρχαιότητας.
Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων θεωρείται λίγο μεταγενέστερος του Αρχιμήδη, σίγουρα όμως η τεχνολογία στην οποία βασίστηκε δεν μπορεί να ξεπήδησε σε μια μέρα.

Οι αναφορές 
Η αρχαιότερη και πιο περιγραφική αναφορά για ένα μηχανικό μοντέλο του ουρανού προέρχεται από κείμενο του Μάρκου Τύλλιου Κικέρωνα τον πρώτο αιώνα π.Χ. Ένας από τους χαρακτήρες του Κικέρωνα, ο Φίλους, περιγράφει πώς ο στρατηγός Μάρκος Κλαύδιος Μάρκελλος κατέλαβε το 212 την πόλη των Συρακουσών και έκλεψε τη σφαίρα του Αρχιμήδη. Ο ίδιος ο Αρχιμήδης σκοτώθηκε στην επίθεση παρά τις διαταγές που είχαν οι στρατιώτες να τον συλλάβουν ζωντανό προκειμένου να αποκαλύψει τα μυστικά των εφευρέσεών του.

Ο Φίλους αναφέρει πως παρακολούθησε μια επίδειξη της μηχανής και θαύμασε την ιδιοφυΐα του Αρχιμήδη. Σε αντίθεση με άλλες σφαίρες εκείνης της εποχής, που έδειχναν μόνο τις θέσεις των αστερισμών, η σφαίρα του Αρχιμήδη περιλάμβανε τον Ήλιο στο κέντρο της και αναπαρήγαγε τις κινήσεις της Σελήνης και των πέντε γνωστών πλανητών.

Σύμφωνα με τον Κικέρωνα, όταν η σφαίρα περιστρεφόταν με το χέρι, «η Σελήνη ήταν πάντα τόσες περιφορές πίσω από τον Ήλιο πάνω στον μπρούτζινο μηχανισμό όσες θα συμφωνούσαν με τον αριθμό των ημερών που βρισκόταν πίσω του στον ουρανό». Η φράση αυτή, λέει ο Μαρκ Ράιτ, υποδηλώνει ότι το μηχανικό μοντέλο ήταν πράγματι μια σφαίρα που κινούνταν χειροκίνητα κατά μία περιφορά την ημέρα.

Ο Ράιτ τοποθέτησε τη σφαίρα πάνω σε  ένα ξύλινο πλαίσιο, το οποίο κρύβει το κομμάτι του ουρανού που παραμένει ανά πάσα στιγμή κρυμμένο κάτω από τον ορίζοντα. Μέσα στη σφαίρα των 20 εκατοστών, 24 γρανάζια κινούν δείκτες που σημειώνουν τις θέσεις των ουράνιων σωμάτων.
Ο Ήλιος και η Σελήνη κινούνται με σταθερή ταχύτητα, ενώ οι πλανήτες αλλάζουν περιστασιακά κατεύθυνση κίνησης όπως πράγματι συμβαίνει στον ουρανό.
Πιθανότατα είναι και θα παραμείνει αδύνατο να αποδείξει κανείς ότι ο Αρχιμήδης είχε δημιουργήσει έναν τέτοιο μηχανισμό.
Ο Ράιτ έχει πάντως εμπειρία με την αναδημιουργία αρχαίων μηχανών και έχει στο ενεργητικό του δύο λειτουργικά μοντέλα του Μηχανισμού των Αντικυθήρων.



Για όσους θέλουν να πάρουν μια ιδέα για μια θρυλική εφεύρεση που μπορεί και να υπήρξε στην πραγματικότητα, η σφαίρα του Ράιτ παρουσιάζεται στο Μουσείο Αρχαίας Τέχνης και Συλλογή Λούντβιγκ στη Βασιλεία της Ελβετίας, στο πλαίσιο έκθεσης για το ναυάγιο των Αντικυθήρων.












«Ο τάφος της Ολυμπιάδας», νουάρ μυθιστόρημα α λα ελληνικά

Συντάκτης: Νικόλας Ζηργάνος

«Η οπτική γωνιά των θεωρείων
έχει πάντοτε ένα ‘‘νεκρό σημείο’’
όπου δεν μπορείς να δεις τι συμβαίνει.
Από την πλατεία τα πράγματα είναι διαφορετικά»
Από την ποιητική συλλογή «Μοιρόγραφτο» του Γιάννη Πανούση

Πέντε χρόνια πέρασαν από το 2009 έως το καλοκαίρι του 2014 και οι έρευνες αρχαιολόγων, πρακτόρων και πληροφοριοδοτών (μεταξύ των οποίων και ο «Ιακώβ»), υπό τον συντονισμό της «Κατερίνας», αρχαιολόγου στο γραφείο
τού τότε πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά και με την υψηλή εποπτεία της αμετακίνητης γ.γ. του υπουργείου Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, για την ανακάλυψη του «Τάφου της Ολυμπιάδας», της μητέρας του Μεγάλου Αλεξάνδρου (βλέπε το πρώτο μέρος της έρευνας της «Εφ.Συν.», 4/4/2015) δεν οδηγούσαν πουθενά.

To πρωτοσέλιδο της «Εφ.Συν.» στις 4-5/4/2015 |

Η «ομάδα του τάφου» συνέχιζε να πιστεύει ότι τα εκατοντάδες χρυσά αντικείμενα που εμφανίζονταν σε CD με πηγή προέλευσης κύκλωμα Ουκρανών μαφιόζων και αρχαιοκαπήλων προέρχονταν από την ελληνική επικράτεια, αν και πολλές από τις αρχαιότητες ήταν εμφανώς σκυθικής, βόρειας ή και «βαρβαρικής» προέλευσης ή προϊόντα λαθρανασκαφής από νεκροταφεία ελληνικών αποικιών της περιοχής της Κριμαίας και της Μαύρης Θάλασσας. Οι κυνηγοί του «θησαυρού της Ολυμπιάδας» δεν πτοήθηκαν ούτε από το γεγονός ότι αρχαιολόγοι είχαν εκφράσει σημαντικές επιφυλάξεις για την αυθεντικότητα των αρχαιοτήτων, αν και μόνον από τις φωτογραφίες δεν μπορούσε να εξαχθεί κανένα ασφαλές συμπέρασμα.

Το δόλωμα

Ωστόσο, οι πληροφορίες που είχε το υπουργείο Πολιτισμού στα τέλη του 2013 για την ύπαρξη σημαντικού μακεδονικού τάφου, τον οποίο είχαν συλήσει Ελληνες αρχαιοκάπηλοι, αναπτέρωσε τις ελπίδες ότι μπορεί αυτός ο συγκεκριμένος τάφος να είναι αυτός που αναζητούσαν με τόση επιμονή. Η «Ηρα», η οποία είχε παραδώσει στο υπουργείο Πολιτισμού αρκετά στοιχεία για το ουκρανικό κύκλωμα και είχε συνεργαστεί στο παρελθόν με τις ελληνικές αρχές για την ανάκτηση αρχαιοτήτων που είχαν στα χέρια τους Ελληνες αρχαιοκάπηλοι, αναζητούσε κι αυτή τον επίμαχο μακεδονικό τάφο και προσπαθούσε να προσεγγίσει τους κατόχους των λεηλατημένων αρχαιοτήτων.

Επειτα από πολύμηνη έρευνα βρήκε τον «μίτο της Αριάδνης» και απευθύνθηκε στο Τμήμα Δίωξης Αρχαιοκαπηλίας της Ασφάλειας. Ενημέρωσε τον διοικητή του τμήματος και η Αστυνομία, η οποία είχε κρατηθεί στο σκοτάδι για τις παράλληλες έρευνες του υπουργείου Πολιτισμού, άρχισε να σχεδιάζει μια καλυμμένη επιχείρηση προσέγγισης των αρχαιοκαπήλων, με σκοπό την εξάρθρωση του κυκλώματος και την ανάκτηση όσων αρχαιοτήτων είχαν απομείνει στα χέρια τους, καθώς ήδη τα περισσότερα -σύμφωνα με πληροφορίες- είχαν πωληθεί στην παράνομη αγορά εσωτερικού και εξωτερικού.

Στιγμιότυπο από τη συνέντευξη Τύπου στις 24 Ιουλίου 2014. Από αριστερά: Λίνα Μενδώνη, γενική γραμματέας υπουργείου Πολιτισμού, Παναγιώτης Στάθης, διευθυντής Εσωτερικών Υποθέσεων της Ελληνικής Αστυνομίας, και Χρήστος Παρθένης, εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛ.ΑΣ. | ΑΠΕ-ΜΠΕ/ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ/ STR

Τότε, αποφασίστηκε να εμφανιστεί η «Ηρα» ως αγοραστής, να συνοδεύεται από έμπειρο αρχιφύλακα του τμήματος και μετά την επαφή με τους αρχαιοκάπηλους και την επίδειξη των προς πώληση αρχαιοτήτων, να γίνουν επ’ αυτοφώρω συλλήψεις. Ο διοικητής του Τμήματος Δίωξης Αρχαιοκαπηλίας ενημέρωσε τον διοικητή Ασφαλείας για την επιχείρηση που σχεδίαζε και τον Ιούλιο του 2014 έδωσε το υπηρεσιακό «πράσινο φως» στον αρχιφύλακα να συνοδεύσει την «Ηρα» στο εκτός έδρας ταξίδι. Όμως, η επιχείρηση δεν έγινε ποτέ.

Παραμονές της αναχώρησης, αστυνομικοί της Διεύθυνσης Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ. συνέλαβαν τον αρχιφύλακα, την «Ηρα», τον επιχειρηματία Σωκράτη Καλκάνη και άλλους έξι ιδιώτες με την κατηγορία της συμμετοχής σε «εγκληματική οργάνωση που δραστηριοποιούνταν συστηματικά στην παράνομη διακίνηση αρχαιοτήτων»!

Το άγαλμα του «σάτυρου» παρουσιάστηκε ως προϊόν αρχαιοκαπηλίας στην περιβόητη συνέντευξη Τύπου | ΑΠΕ-ΜΠΕ/ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΑΔΑ/ STR

Η ανακοίνωση των συλλήψεων έγινε πανηγυρικά στις 24 Ιουλίου 2014 (20 ημέρες πριν ξεκινήσει το αρχαιολογικό… reality της Αμφίπολης) σε κοινή συνέντευξη Τύπου της γ.γ. του υπουργείου Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, του διευθυντή των Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ., ταξίαρχου Παναγιώτη Στάθη, και του εκπρόσωπου Τύπου της ΕΛ.ΑΣ. στα κεντρικά της Aσφάλειας στη λεωφόρο Αλεξάνδρας, παρουσία και της αναπληρώτριας διευθύντριας της Διεύθυνσης Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών και της διευθύντριας της Εφορείας Αρχαιοπωλείων και Ιδιωτικών Αρχαιολογικών Συλλογών του υπουργείου Πολιτισμού.

Σύμφωνα με όσα δήλωσε στη συνέντευξη η κ. Μενδώνη, οι δύο υπηρεσιακοί παράγοντες του υπουργείου που παρίσταντο, «υπερβάλλοντας εαυτούς, κατάφεραν να συγκεντρώσουν τα στοιχεία εκείνα, τα οποία μπορούσαν να αξιοποιηθούν από την Ελληνική Αστυνομία, προκειμένου να φτάσουμε στο αποτέλεσμα».

«Βαθύ λαρύγγι» (1)

Η αντίστροφη μέτρηση για να έρθει «το αποτέλεσμα» είχε αρχίσει τον Απρίλιο του 2014, όταν ο πληροφοριοδότης και συνεργάτης του υπουργείου Πολιτισμού, «Ιακώβ», ενημέρωσε τη διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοπωλείων και Ιδιωτικών Αρχαιολογικών Συλλογών (με την οποία συνεργαζόταν από το 2009 σε επιτυχημένη ανάκτηση ιδιαίτερα σημαντικών ελληνικών αρχαιοτήτων) ότι ο Σωκράτης Καλκάνης είχε στην κατοχή του και σκόπευε να πουλήσει άγαλμα με μεσάζοντα την αρχαιοπώλη «Ηρα».

Το υπουργείο Πολιτισμού δεν ενημέρωσε -ως όφειλε- (γιατί άραγε;) την αρμόδια υπηρεσία της Ασφάλειας. Αντιθέτως, το μεσημέρι της 30ής Μαΐου (σχεδόν έναν μήνα μετά), «άγνωστος άνδρας» τηλεφώνησε με απόκρυψη αριθμού στο τηλέφωνο του Τμήματος Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ. και κατήγγειλε ότι ο Καλκάνης έχει στην κατοχή του, στο σπίτι του στο Λαγονήσι, ανεκτίμητης αξίας παράνομες αρχαιότητες και προτίθεται να τις πουλήσει στις 3 Ιουνίου, με μεσάζοντα την «Ηρα». Σύμφωνα με την ανώνυμη καταγγελία, οι παράνομες αρχαιότητες θα «νομιμοποιηθούν» μέσω ψευδών βεβαιώσεων νομιμότητας, που θα χορηγήσουν στην «Ηρα» υπάλληλοι του υπουργείου Πολιτισμού και αστυνομικοί που τη γνωρίζουν.

Την ίδια περίοδο, η Διεύθυνση Τεκμηρίωσης του ΥΠΠΟ εκτιμούσε ότι η μέχρι τότε συνεργασία της με τη Δίωξη Αρχαιοκαπηλίας της Ασφάλειας «είναι αποσπασματική και δεν διέπεται από κοινά αποδεκτούς όρους (όπως η ανταλλαγή πληροφοριών)» και θεωρούσε μείζον θέμα «την επικοινωνιακή διαχείριση των υποθέσεων αρχαιοκαπηλίας εκ μέρους της ΓΑΔΑ, που φέρει χαρακτηριστικά «τυχοδιωκτισμού»». Επίσης, κατηγορεί την Αστυνομία ότι οργανώνει επιχειρήσεις έρευνας και ανεύρεσης αρχαιοτήτων, χωρίς κατάλληλη προετοιμασία και ότι, όχι λίγες φορές, προχωρά σε επιχειρήσεις χωρίς προηγουμένως να έχει ενημερωθεί η Διεύθυνση Τεκμηρίωσης. Είναι φανερό ότι το υπουργείο Πολιτισμού αντιμετώπιζε τη Δίωξη Αρχαιοκαπηλίας με μεγάλη επιφύλαξη, αν όχι με αντιπαλότητα, με τον χαρακτηρισμό περί «τυχοδιωκτισμού» να ξεπερνάει κάθε όριο κριτικής από μία δημόσια υπηρεσία προς μία άλλη.

«Βαθύ λαρύγγι» (2)

Ωστόσο, οι «ανώνυμες» καταγγελίες (με ό,τι μπορεί να σκεφτεί κανείς γι’ αυτή την πρακτική…) συνεχίστηκαν: στις 23 Ιουνίου άγνωστος άνδρας (ο ίδιος ή άλλος;), και πάλι με απόκρυψη αριθμού, επανέκαμψε και κατήγγειλε στις Εσωτερικές Υποθέσεις ότι ο Καλκάνης δεν έχει ακόμα πουλήσει τις παράνομες αρχαιότητες και κατονόμαζε αρχιφύλακα της Δίωξης Αρχαιοκαπηλίας ως συνεργάτη της «Ηρας», η οποία «μπαινοβγαίνει με άνεση στα γραφεία της Δίωξης Αρχαιοκαπηλίας».

Ο συγκεκριμένος αρχιφύλακας ήταν ο ίδιος που είχε λάβει εντολή από τον προϊστάμενό του αξιωματικό, εν γνώσει του διοικητή Ασφαλείας, να μεταβεί μαζί με την «Ηρα» προς αναζήτηση του επίμαχου «τάφου», τον οποίο τόσα χρόνια αναζητούσε η άτυπη «Ομάδα της Ολυμπιάδας». Από την απομαγνητοφώνηση των συνομιλιών των εμπλεκομένων στην υπόθεση, καθώς είχε διαταχθεί με εισαγγελική εντολή η άρση του απορρήτου, καταγράφηκε -και χρησιμοποιήθηκε ως ενοχοποιητικό στοιχείο- συνομιλία άγνωστου άνδρα με τον αρχιφύλακα, στην οποία ενημερώνεται ο «ύποπτος» αρχιφύλακας ότι όλα είναι έτοιμα, για να φύγει μαζί με την «Ηρα» για μια «δουλειά».

Το Εσωτερικών Υποθέσεων, που είχε ταυτοποιήσει όλα τα τηλέφωνα όσων συνομίλησαν με την «Ηρα» και τον αρχιφύλακα την επίμαχη περίοδο, δεν κατόρθωσε ή παρέβλεψε ή εκ παραδρομής και εντελώς συμπτωματικά δεν ανακάλυψε ποιος κρυβόταν πίσω από το χωρίς απόκρυψη τηλέφωνο του συγκεκριμένου άγνωστου άνδρα (που -σημειωτέον- δεν είχε καμία σχέση με τον ανώνυμο καταγγέλλοντα).

Αυτός ο «άγνωστος»

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο άγνωστος άνδρας ήταν ο διοικητής του αρχιφύλακα και το τηλέφωνο ήταν το υπηρεσιακό του. Παρ’ όλα αυτά, αν και δεν υπήρξε καμία παράβαση, πόσο μάλλον θέμα διαφθοράς, ο αξιωματικός ο οποίος είχε υπηρετήσει στο παρελθόν με επιτυχία σε άλλες νευραλγικές θέσεις, απομακρύνθηκε από τη Δίωξη Αρχαιοκαπηλίας, μετατέθηκε δύο φορές χωρίς εξηγήσεις και κατέληξε στο ψυγείο, όπου και παραμένει σχεδόν έναν χρόνο τώρα.

Ο αρχιφύλακας, ένας από τους πλέον έμπειρους στη Δίωξη Αρχαιοκαπηλίας, με σχεδόν δύο δεκαετίες υπηρεσίας στο αντικείμενο, ήταν στενός συνεργάτης του (αδικοχαμένου σε «περίεργο» τροχαίο) πρώην διοικητή της Δίωξης Αρχαιοκαπηλίας, Γιώργου Γληγόρη, και συμμετείχε σε όλες τις εξαιρετικά σημαντικές επιτυχίες της ΕΛ.ΑΣ., όπως η υπόθεση της Σχoινούσας, του Μουσείου Getty και δεκάδων άλλων. Εδώ και έναν χρόνο βρίσκεται σε διαθεσιμότητα και περιμένει να καταλήξει η υπόθεσή του στη Δικαιοσύνη.

Στη Δίωξη Αρχαιοκαπηλίας, μετά τις μετακινήσεις που προκάλεσαν οι ανώνυμες (;) καταγγελίες στο Εσωτερικών Υποθέσεων, απέμειναν πλέον μόνον άπειροι με το αντικείμενο αστυνομικοί, ενώ το τμήμα στερείται πλέον κάθε θεσμικής μνήμης. Ηταν αυτός ο στόχος του άγνωστου άντρα που τηλεφώνησε στο Εσωτερικών Υποθέσεων; Ή μήπως αποσκοπούσε να ακυρωθεί η επιχείρηση της Αστυνομίας για τη σύλληψη των αρχαιοκαπήλων και την ανεύρεση του «τάφου»;

Υπάρχουν ευθύνες για τον τρόπο χειρισμού της υπόθεσης και για τον τρόπο που δημοσιοποιήθηκε, καθώς η δημόσια ανακοίνωση πως αρχιφύλακας της Δίωξης Αρχαιοκαπηλίας συμμετείχε σε οργανωμένο κύκλωμα, στιγματίζει το κύρος μιας υπηρεσίας που έχει αποδειχθεί στο παρελθόν ως μια από τις πλέον επιτυχημένες της Ασφάλειας; Κι αν αποδειχθεί τελεσιδίκως από τη Δικαιοσύνη ότι ο αρχιφύλακας ήταν αθώος και εκτελούσε διατεταγμένη υπηρεσία, ποιος θα αναλάβει την ευθύνη; Οσο για την «Ηρα», μήπως «πληρώνει» μια διαμάχη υπηρεσιών, όπως και ο Καλκάνης; Ηταν όμως το (ιδιαίτερα μεγάλης αρχαιολογικής και χρηματικής αξίας) άγαλμα του Καλκάνη προϊόν αρχαιοκαπηλίας; Γιατί αυτή ήταν η αρχική καταγγελία που οδήγησε «στο αποτέλεσμα», όπως σημειώθηκε με έμφαση στην κοινή συνέντευξη Τύπου στη ΓΑΔΑ…

!Τα ονόματα «Ηρα», «Κατερίνα» και «Ιακώβ» είναι ψευδώνυμα.
ΜΙΑ ΥΠΟΘΕΣΗ ΠΟΥ ΞΕΚΙΝΑ ΤΟΝ ΝΟΕΜΒΡΙΟ ΤΟΥ… 1899

Ο «σάτυρος» του Καλκάνη

Τον Νοέμβριο του 1899, μέλος της οικογένειας Καρζή ενημερώνει τη Γενική Εφορεία Αρχαιοτήτων πως πέρασε στην κατοχή του άγαλμα «σατύρου» με προέλευση την Αρκαδία και το δηλώνει στην υπηρεσία (Α.Π. 17166). Η αρχαιολογική επιτροπή συναινεί στην κατοχή και με απόφασή της και το καταχωρίζει στη νόμιμη ιδιοκτησία του συλλέκτη.

Στις 28 Ιανουαρίου 1917, ο υπουργός Εκκλησιαστικών και Δημοσίας Εκπαιδεύσεως, Σπυρίδων Λάμπρου, με τη σύμφωνη γνώμη και του αρχαιολογικού συμβουλίου, ζητάει με επίσημο έγγραφο (Α.Π. 2988) από τον συλλέκτη Εμμανουήλ Καρζή να αγοράσει το ελληνικό Δημόσιο το άγαλμα του «σατύρου», όμως ο συλλέκτης αρνείται.

Το υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και η Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων, επανέρχονται στις 31/12/1959 με έγγραφο (Α.Π. 128080/7723) και διατυπώνουν προσφορά αγοράς του «σατύρου» έναντι 50.000 δραχμών, καθώς ο κάτοχος, Μάνος Κ. Καρζής, επίτιμος πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, πρώην βουλευτής και αντιπρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, θέλει να πουλήσει το άγαλμα. Στο έγγραφο του υπουργείου και της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων διατυπώνεται σαφώς πως «εν περιπτώσει μη συμφωνίας εις το ποσό τούτο, επιτρέπομεν την εις το εσωτερικόν της χώρας πώλησίν του».

Τελικά, το άγαλμα περνάει νόμιμα στην κατοχή νέου συλλέκτη, του πατέρα του Σωκράτη Καλκάνη, ο οποίος τοποθέτησε τον «σάτυρο» στον τελευταίο όροφο του ξενοδοχείου King George, που βρισκόταν στην ιδιοκτησία της οικογένειας (Ξενοδοχειακή Ελλάδος Α.Ε.). Με τον θάνατο του συλλέκτη, ο σάτυρος πέρασε στον γιο του, Σωκράτη, ο οποίος κληρονόμησε και όλη την αρχαιολογική συλλογή του πατέρα του.

Για την τότε θέση του αγάλματος υπάρχουν και άλλα ντοκουμέντα. Η Καίτη Καλκάνη, μητέρα του Σωκράτη, φωτογραφήθηκε μπροστά από το άγαλμα το 1963 εντός του King George, ενώ ο «σάτυρος» καταγράφεται και στο απογραφικό του ξενοδοχείου σε βιβλίο της εποχής. Μπροστά από το «άγνωστο» στην Εφορεία Αρχαιοπωλείων και ιδιωτικών αρχαιολογικών συλλογών άγαλμα, πέρασαν επί περίπου μισό αιώνα πολλοί υπουργοί και πρωθυπουργοί όλων των κυβερνήσεων -ενδεχομένως και αρχαιολόγοι- οι οποίοι συμμετείχαν στα διάσημα ρεβεγιόν και πάρτι της οικογένειας Καλκάνη.

Ο «σάτυρος» υπήρξε επίσης μάρτυρας πολλών ιδιωτικών συνευρέσεων στη σουίτα του τελευταίου ορόφου του King George, όπου συναντούσαν τις ερωμένες τους διάσημοι πολιτικοί, μεταξύ των οποίων και τουλάχιστον ένας πρωθυπουργός της Ελλάδας. Ο σάτυρος παρέμεινε εκτεθειμένος σε κοινή θέα στον τελευταίο όροφο του King George μέχρι το 1988 και την πώληση του ξενοδοχείου στον Κοσκωτά (ο Σωκράτης Καλκάνης εμπλεκόταν στο ομώνυμο σκάνδαλο, όμως το θέμα του αγάλματος δεν σχετίζεται). Μετά την πώληση του King George, μεταφέρθηκε στην οικία Καλκάνη στο Λαγονήσι, όπου και παρέμεινε μέχρι να τον «ανακαλύψουν» οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού και οι άνδρες των Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ.

Όμως, δεν ήταν μόνο γραφειοκρατικά ενήμερο το κράτος για τον «σάτυρο», τον οποίο κατείχε νόμιμα ο Καλκάνης, καθώς η ύπαρξή του είναι γνωστή και στην επιστημονική και αρχαιολογική κοινότητα εδώ και πάνω από 50 χρόνια. Στο κλασικό βιβλίο της Αμερικανίδας αρχαιολόγου Elizabeth Bartman με τίτλο «Ancient sculptural copies in miniature», στο κεφάλαιο 4, σελίδα 51, αναφέρεται ο «αναπαυόμενος σάτυρος» πραξιτελικού τύπου που βρίσκεται στο ξενοδοχείο της Αθήνας, King George, ενώ αναφορά στο ίδιο άγαλμα («σάτυρος του King George») γίνεται και στον κατάλογο της μεγάλης έκθεσης για τον Πραξιτέλη, που φιλοξενήθηκε στο Μουσείο του Λούβρου -με τη συμμετοχή και ελληνικών εκθεμάτων- το 2007.

Ο Σωκράτης Καλκάνης δεν είχε δηλώσει στην αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων την κατοχή του αγάλματος, αν και η ελληνική πολιτεία, η οποία υποτίθεται ότι έχει θεσμική συνέχεια, είχε γνώση της ύπαρξης του «σατύρου» και της κατοχής του από την οικογένεια Καλκάνη σε προγενέστερο χρόνο από τη δημιουργία της αρμόδιας Εφορείας Ιδιωτικών Συλλογών.

Οι αρχές, στην έρευνα που έγινε το καλοκαίρι του 2014 στην οικία του Καλκάνη, κατέγραψαν παρατυπίες όσον αφορά τη συλλογή του συλλέκτη, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι ο Καλκάνης κατείχε παράνομα το συγκεκριμένο άγαλμα, όπως παρουσιάστηκε στην κοινή συνέντευξη Τύπου του διοικητή των Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ. και της τότε γ.γ. του υπουργείου Πολιτισμού, τον Ιούλιο του 2014.

Ποιος ευθύνεται για το φιάσκο; Γιατί κατηγορήθηκε και διασύρθηκε ο Καλκάνης, ενώ είχε στην κατοχή του νόμιμα το «άγνωστο» άγαλμα, το οποίο είναι εν γνώσει της ελληνικής πολιτείας από το… 1899; Μήπως θα έπρεπε να ψηφιοποιηθούν οι ιδιωτικές συλλογές και όλες οι αλλαγές να γίνονται πλέον online; Ξέρει κανείς τι πραγματικά έχουν στα χέρια τους οι ιδιώτες (αλλά και τα ιδιωτικά μουσεία, για να μην ξεχνιόμαστε); Υπήρχε σκοπιμότητα, όταν έγινε η καταγγελία του πληροφοριοδότη στο υπουργείο Πολιτισμού για τον Καλκάνη και τον σάτυρο; Αν ήταν προϊόν αρχαιοκαπηλίας, θα έπαιρνε κάποιος (προφανώς αυτός που έκανε την καταγγελία) εύρετρα;

Μήπως θα έπρεπε η ελληνική πολιτεία να επανεξετάσει το θεσμικό πλαίσιο σχετικά με τα εύρετρα για την ανάκτηση πολιτιστικών αγαθών και ιδίως τις δικλίδες ασφαλείας; Μήπως ήρθε η ώρα να τεθεί το όλο θέμα της δίωξης της αρχαιοκαπηλίας σε νέες βάσεις; Να συνεργάζονται οι υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού και το αρμόδιο τμήμα της ΕΛ.ΑΣ. με διαφάνεια, με θεσμική συνέχεια και βεβαίως με διακριτούς ρόλους; Αν δεν μπορούν δύο κρατικές υπηρεσίες να συνεργαστούν ούτε καν για την προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, τότε αυτός ο τόπος δεν έχει καμία ελπίδα…

Ο «τάφος της Ολυμπιάδας», η Μεγάλη Ιδέα του Σαμαρά και τα μυστικά κονδύλια

Συντάκτης: Νικόλας Ζηργάνος

Μυστικοπάθεια, αποκλεισμός των αστυνομικών αρχών από την υπόθεση, λογικά άλματα και αυθαίρετα συμπεράσματα για την προέλευση των αρχαιοτήτων, ερασιτεχνικά λάθη στη διαχείριση της υπόθεσης και 1,2 εκατ. ευρώ, των οποίων η τύχη αγνοείται…


«Πόσο απέχει ο Παράδεισος από την Κόλαση; Εξαρτάται από το μέσο που χρησιμοποιεί κανείς»
Από την ποιητική συλλογή «Μοιρόγραφτο» του Γιάννη Πανούση

Το 2009, αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες έδωσαν στην ΕΥΠ πληροφορίες ότι Ουκρανοί μαφιόζοι είχαν στην κατοχή τους έτοιμες προς πώληση περί τις 30 ελληνικές αρχαιότητες. Η ΕΥΠ ενημέρωσε αμέσως τον αρχηγό της ΕΛ.ΑΣ., το υπουργείο Πολιτισμού και τον τότε αρμόδιο υπουργό Αντώνη Σαμαρά. Την υπόθεση ανέλαβε να χειριστεί ο εξ απορρήτων του και σύμβουλός του, Χρύσανθος Λαζαρίδης, σε συνεργασία με την αρχαιολόγο «Κατερίνα», η οποία ήταν τότε διορισμένη στο γραφείο υπουργού και δεν ανήκε στους αρχαιολόγους του ΥΠΠΟ.

«Ο Λαζαρίδης με την “Κατερίνα” είχαν εγκατασταθεί στη σοφίτα του κτιρίου της Μπουμπουλίνας, απομονωμένοι από τους άλλους υπαλλήλους και κανείς δεν γνώριζε με τι ακριβώς ασχολούνται. Οι αρχαιολόγοι είχαν ονομάσει τη σοφίτα “γιάφκα”, καθώς ήταν μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα και επικρατούσε μεγάλη μυστικότητα», είπε αρχαιολόγος με μακρά θητεία στο κεντρικό κτίριο του υπουργείου.

Το περιβάλλον του Σαμαρά, με τη σύμφωνη γνώμη του γενικού γραμματέα Θοδωρή Δραβίλλα, αποφάσισε τότε να κρατήσει στεγανή την υπόθεση και να μην ενημερώσει (όπως είναι η συνήθης διαδικασία) το τμήμα Δίωξης Αρχαιοκαπηλίας της Ασφάλειας που είχε αποκτήσει τα περασμένα χρόνια σημαντική εμπειρία από διεθνή συνεργασία και είχε σημειώσει πολύ σημαντικές επιτυχίες στη δίωξη του διασυνοριακού εγκλήματος της αρχαιοκαπηλίας, όπως -μεταξύ πολλών άλλων- η υπόθεση του Μουσείου Getty, η υπόθεση «Shelby White» και φυσικά η πολύκροτη υπόθεση της Σχοινούσας (που για άγνωστους λόγους δεν έφτασε ποτέ στο ακροατήριο). Η «γιάφκα» επέλεξε να συνεργαστεί μόνο με την ΕΥΠ, καθώς αυτό θα διευκόλυνε τη στεγανότητα της υπόθεσης.

Οι πολιτικές εξελίξεις και οι πρόωρες εκλογές δεν επέτρεψαν να προχωρήσει η έρευνα. Η κυβέρνηση Καραμανλή παραιτήθηκε, οι εκλογές τον Οκτώβριο του 2009 ανέδειξαν νικητή τον Γιώργο Παπανδρέου και νέος υπουργός Πολιτισμού ανέλαβε ο Παύλος Γερουλάνος.

Με παρέμβαση του Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος επικαλέστηκε την υπόθεση της Ουκρανίας, παρέμεινε στην Μπουμπουλίνας η «Κατερίνα», ως χειρίστρια του επίμαχου φακέλου, η οποία διορίστηκε σύμβουλος και του νέου υπουργού. Παράλληλα, επανήλθε ως γενική γραμματέας του υπουργείου η Λίνα Μενδώνη, στενή συνεργάτιδα του Ευάγγελου Βενιζέλου που είχε υπηρετήσει επί υπουργίας του στην ίδια θέση (1999-2004).

Το 2010, η υπόθεση της Ουκρανίας αναθερμάνθηκε. Η «Κατερίνα» σε συνεργασία με τον «Ιακώβ», πληροφοριοδότη από τη Θεσσαλονίκη, και με τη συνδρομή της Κατεχάκη, όργωσε τη Βόρεια Ελλάδα προς αναζήτηση του τάφου από όπου θα μπορούσαν να προέρχονται οι ελληνικές αρχαιότητες που έφτασαν στα χέρια των Ουκρανών μαφιόζων. Κοριοί «άκουγαν» υπόπτους, πληροφοριοδότες ενεργοποιήθηκαν, οργανώθηκαν αποστολές στη Μακεδονία και τη Θράκη, αλλά δεν προέκυψε τίποτα αξιοποιήσιμο.

Μια εθνική υπόθεση

«Γνωρίζαμε ότι η συγκεκριμένη σύμβουλος του υπουργού έκανε ταξίδια, υπό καθεστώς μυστικότητας στη Βόρεια Ελλάδα, αλλά επισήμως μας κρατούσαν στο σκοτάδι. Αρχαιολόγος, στέλεχος της Διεύθυνσης Τεκμηρίωσης που συνεργαζόταν με την “Κατερίνα”, διέδιδε ότι “το υπουργείο δεν είχε εμπιστοσύνη στην Ασφάλεια” και ότι “δεν συνεργαζόμασταν όπως πρέπει”», είπε έμπειρος αστυνομικός που υπηρέτησε τότε στην Δίωξη Αρχαιοκαπηλίας της ΓΑΔΑ.

Αλλος αξιωματικός πρόσθεσε ότι «από το ΥΠΠΟ ζητούσαν επίμονα να μάθουν κάθε λεπτομέρεια για τις επιχειρήσεις της αστυνομίας, κάτι απολύτως ασυνήθιστο. Ηταν σαν να ήθελαν να υποκαταστήσουν τον ρόλο μας, να ποδηγετήσουν το τμήμα Δίωξης Αρχαιοκαπηλίας, να έχει το υπουργείο Πολιτισμού τον πλήρη έλεγχο. Υπήρχε επίσης μια ανεξήγητη απόσταση εμπιστοσύνης που δεν ήταν κατανοητή».

Στα τέλη της χρονιάς αποφασίστηκε να πραγματοποιηθεί αποστολή στην Ουκρανία και να γίνει επαφή με τους αρχαιοκάπηλους. Τότε επελέγη μια πρωτοφανής διαδικασία. Αντί να μεταβεί στέλεχος των ελληνικών Αρχών δίωξης, που είναι εκπαιδευμένοι και εντεταλμένοι για αυτές τις επιχειρήσεις, αποφασίστηκε να εμφανιστεί ως υποψήφια αγοράστρια των λεηλατημένων αρχαιοτήτων η αρχαιολόγος «Κατερίνα» που μετέβη στο Κίεβο και έκανε επαφή με τους μαφιόζους. Πώς επέτρεψαν να μεταβεί σε τέτοια αποστολή μετακλητός υπάλληλος κι όχι αστυνομικός; Ποιος θα είχε την ευθύνη, αν κάτι δεν πήγαινε καλά;

Η «Κατερίνα» συναντήθηκε με δύο μαφιόζους τον Φεβρουάριο του 2011, που της έδειξαν τις αρχαιότητες προς πώληση. Η συνολική αξία τους -όπως είπαν- ήταν της τάξης πολλών δεκάδων εκατ. ευρώ. Οι μαφιόζοι έκαναν και μια εντελώς «αντιεπαγγελματική» κίνηση. Δέχτηκαν να φωτογραφηθούν με ακάλυπτα πρόσωπα μπροστά από τα αρχαία.

Πληροφορίες αναφέρουν πως οι δύο Ουκρανοί (που χρησιμοποίησαν ελληνικά ψευδώνυμα) ισχυρίστηκαν ότι έχουν ισχυρές πολιτικές διασυνδέσεις με το περιβάλλον της πρωθυπουργού Γιούλια Τιμοσένκο και έδωσαν ακόμη και το e-mail συνδέσμου τους, για να προχωρήσουν οι διαπραγματεύσεις για την αγοραπωλησία.

Η «Κατερίνα» επέστρεψε στην Ελλάδα με τις δύο φωτογραφίες, αλλά το υπουργείο Πολιτισμού δεν έκανε το αυτονόητο. Να στείλει -δηλαδή- τα αποδεικτικά στοιχεία στην Interpol και να ζητήσει αστυνομική συνεργασία για τη σύλληψη των αρχαιοκαπήλων και τον επαναπατρισμό των ελληνικών -όπως πίστευαν- αρχαιοτήτων.

Για να αποδειχθεί η ελληνική προέλευση, με την εδαφική έννοια του όρου κι όχι όσον αφορά την ελληνική τέχνη (που θα μπορούσε να είναι από τον ευρύτερο «ελληνικό κόσμο» της εποχής, ο οποίος δεν ταυτίζεται διόλου με τα σύνορα του σημερινού ελληνικού κράτους), έπρεπε να βρεθεί ο τάφος προέλευσης σε ελληνικό έδαφος. Αυτό ήταν απαραίτητο για τον επαναπατρισμό, όχι όμως και για τη σύλληψη των αρχαιοκαπήλων και τη δέσμευση του χρυσού θησαυρού, μέχρι να αποδειχθεί η τοποθεσία της λαθρανασκαφής.

Τις φωτογραφίες του επίμαχου CD (το οποίο έχει στην κατοχή της η «Εφ.Συν.») τις δείξαμε σε επιφανή αρχαιολόγο της Μακεδονίας. Επειτα από πολύωρη επισκόπηση, αποφάνθηκε ότι «πρόκειται για ετερόκλητο σύνολο σκυθικών, ίσως θρακικών και ελληνικών αρχαιοτήτων |
Ο στόχος πλέον ήταν να βρεθεί ο τάφος προέλευσης, που άρχισε να παίρνει μυθικές διαστάσεις. Αλλη μια φορά, η σκοπιμότητα επικράτησε της συνήθους διαδικασίας. Ομως, όσο καθυστερούσε ο εντοπισμός του τάφου τόσο μεγάλωνε ο κίνδυνος να πωληθούν οι αρχαιότητες στην παράνομη διεθνή αγορά. Εν τω μεταξύ, η ΕΥΠ είχε διαθέσει μυστικό κονδύλι 1,2 εκατ. ευρώ για την επιχείρηση, την οποία είχε χαρακτηρίσει «εθνικής σημασίας».

Ο «τάφος της Ολυμπιάδας»

Τον Ιούνιο του 2011, αρχαιοκάπηλος προσέγγισε την «Ηρα», αρχαιοπώλη της Αθήνας, και της έδωσε την πληροφορία πως Ουκρανοί μαφιόζοι πουλάνε ελληνικό θησαυρό με εκατοντάδες χρυσά αντικείμενα αμύθητης αξίας και λίγο αργότερα της έδωσε ένα CD με το «εμπόρευμα». Το CD είχε 372 φωτογραφίες των αρχαιοτήτων, ορισμένες από τις οποίες εμφανίζονταν και στις δύο αρχικές φωτογραφίες που είχε φέρει η «Κατερίνα» από το Κίεβο. Ομως τώρα τα αρχαία ήταν πολύ περισσότερα.

Η «Ηρα» έκλεισε ραντεβού με τη Λίνα Μενδώνη στο γραφείο της στην Μπουμπουλίνας και της έδωσε το CD, παρουσία της «Κατερίνας». Από τα στοιχεία, η «Κατερίνα» και οι εμπλεκόμενοι στην υπόθεση φέρονται να έβγαλαν το συμπέρασμα πως, για να δικαιολογηθεί ένα τόσο μεγάλο σύνολο χρυσών αντικειμένων αμύθητης αξίας, κυρίως κοσμημάτων, θα έπρεπε να προέρχονται από έναν γυναικείο βασιλικό τάφο, και μάλιστα της Ολυμπιάδας, της μητέρας του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Οι έρευνες εντάθηκαν στη Βόρεια Ελλάδα για την ανακάλυψη του «τάφου της Ολυμπιάδας» χωρίς αποτέλεσμα και το 2012, με τον Σαμαρά πλέον πρωθυπουργό, τον Θοδωρή Δραβίλλα διοικητή της ΕΥΠ, τη Λίνα Μενδώνη αμετακίνητη στο υπουργείο Πολιτισμού και την «Κατερίνα» να πραγματοποιεί νέες μυστικές αποστολές και στο εξωτερικό (Ελβετία και Λίχτενσταϊν) για τη συλλογή στοιχείων.

Σε υπηρεσιακά έγγραφα της εποχής αναφέρεται πλέον σαφώς ότι η Αθήνα συνδέει τα ουκρανικά αρχαία με τάφο στην Ελλάδα από όπου και προέρχονται. Είναι μια πεποίθηση που ποτέ δεν τεκμηριώθηκε επαρκώς, καθώς υπήρχαν ενδείξεις που μάλλον έδειχναν προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση: πως κάτι ύποπτο συνέβαινε και πως τα αρχαία από την Ουκρανία, ούτε προέρχονταν από την Ελλάδα ούτε και ήταν αυθεντικά, τουλάχιστον στο μεγαλύτερο μέρος τους.

Τον Ιανουάριο 2013 έγινε σύσκεψη στο γραφείο του Σαμαρά, με τη συμμετοχή του πρωθυπουργού, της Λίνας Μενδώνη, του Χρύσανθου Λαζαρίδη και της «Κατερίνας», που -εν τω μεταξύ- είχε διορισθεί ειδική σύμβουλος στου Μαξίμου. Εκεί έγινε η παρουσίαση της υπόθεσης στον πρωθυπουργό και η επίδειξη των φωτογραφιών του CD που είχε φέρει η «Ηρα».

Σύσκεψη-φιάσκο στο Μαξίμου

Στη σύσκεψη είχε κληθεί και επιφανής αρχαιολόγος με ειδίκευση τις αρχαιότητες της Μακεδονίας, η οποία πρώτη φορά είδε τις φωτογραφίες του υποτιθέμενου θησαυρού του «τάφου της Ολυμπιάδας». Η σύσκεψη κατέληξε σε φιάσκο, καθώς η αρχαιολόγος -σύμφωνα με πληροφορίες- χαρακτήρισε τον θησαυρό «ετερόκλητο σύνολο που δεν προέρχεται από την Ελλάδα». Αμφισβήτησε επίσης την αυθεντικότητα των αρχαιοτήτων.

Τις φωτογραφίες του επίμαχου CD (το οποίο έχει στην κατοχή της η «Εφ.Συν.») τις δείξαμε σε άλλον επίσης επιφανή αρχαιολόγο της Μακεδονίας. Επειτα από πολύωρη επισκόπηση, αποφάνθηκε ότι «πρόκειται για ετερόκλητο σύνολο, σκυθικών, ίσως θρακικών και ελληνικών αρχαιοτήτων από τις αποικίες της περιοχής της Κριμαίας και πιθανώς ορισμένα πλαστά, σύγχρονα αντίγραφα».

Οι φωτογραφίες δεν επαρκούν για μια επιστημονική και σίγουρη εκτίμηση, αλλά ορισμένες κολλήσεις χρυσών αντικειμένων δεν έμοιαζαν με εκείνες που χρησιμοποιούσαν στην αρχαία εποχή.

«Η παντελής έλλειψη κεραμικών ή χάλκινων αντικειμένων από ένα σύνολο εκατοντάδων αρχαιοτήτων που υποτίθεται ότι βρέθηκαν σε έναν τάφο, επίσης δεν είναι κάτι σύνηθες. Επιπλέον, πολλά αντικείμενα που απεικονίζονται στις φωτογραφίες είναι κόπιες από το Μουσείο Ερμιτάζ, ελληνικής ή σκυθικής τέχνης από την περιοχή της Κριμαίας, ενώ άλλα θυμίζουν έντονα αρχαιότητες που έχουν δημοσιευτεί στο κλασικό βιβλίο των Dyfri Williams και Jack Ogden, “Greek gold: jewelry of the classical world”, μια σύμπτωση που μας κινεί πολλές υποψίες», όπως μας είπε ο αρχαιολόγος.

Αλλη αρχαιολόγος, από τις πλέον έμπειρες στη μικροτεχνία, εκτίμησε ότι η συντριπτική πλειονότητα των αρχαιοτήτων του επίμαχου CD «είναι βόρεια, από την Κριμαία, με πολλά σκυθικά και “βαρβαρικά” κομμάτια. Δύο χρυσά, βαριά περιδέραια και τρία ακόμη κοσμήματα θα μπορούσαν να προέρχονται από μακεδονικό εργαστήριο του 4ου αιώνα, αλλά και πάλι, αυτού του τύπου τα σχέδια, ταξίδευαν στον ευρύτερο ελληνιστικό κόσμο και απαντώνται και σε άλλες περιοχές, πέραν της Μακεδονίας [το χρυσό περιδέραιο που υπάρχει στις φωτογραφίες του CD είναι σχεδόν πανομοιότυπο με αντίστοιχο που εκτίθεται στο Μουσείο Ερμιτάζ].

Επίσης, ο θησαυρός δεν μπορεί να προερχόταν από έναν τάφο και γιατί τα αντικείμενα διέτρεχαν τουλάχιστον δύο και και τρεις αιώνες χρονολόγησης». Η αρχαιολόγος τόνισε πως άμα δεν πιάσει στα χέρια της τα κοσμήματα και αν δεν τα μελετήσει με άνεση χρόνου διά ζώσης και όχι από φωτογραφίες, δεν μπορεί να αποφανθεί για την αυθεντικότητα. Αλλωστε, τα χρυσά κοσμήματα είναι εύκολο να αντιγραφούν. Ερευνα με ειδικά μηχανήματα για τον έλεγχο του κράματος χρυσού είναι απαραίτητες.


Φιλοδοξία και εμμονές

Ο πρωθυπουργός -προς τιμήν του- έθεσε τότε (πρόσκαιρο) τέλος στη φιλοδοξία των συμβούλων του και του περιβάλλοντός του, οι οποίοι ίσως προσδοκούσαν να συνδεθεί το όνομα του Σαμαρά με μια σημαντική ανακάλυψη στη Μακεδονία, τύπου Ανδρόνικου-Καραμανλή. Ομως κάποιοι επέμεναν. Τα «Παραπολιτικά» είχαν γράψει μήνες μετά, σε ρεπορτάζ από το συνέδριο της Ν.Δ. στη Χαλκιδική το 2014, πως ο Χρύσανθος Λαζαρίδης έλεγε σε πηγαδάκια: «Περιμένετε και θα δείτε. Μια ανακάλυψη μπορεί να αλλάξει την ιστορία της Μακεδονίας».

Η επιχείρηση δεν έληξε, παρά το άδοξο τέλος της σύσκεψης στου Μαξίμου. Η εμμονή κυριάρχησε των στοιχείων. Οπως κάνει κάθε έμπειρος γραφειοκράτης, όταν μια πρόταση προς τα «επάνω» απορρίπτεται, την επαναφέρει μέσω άλλου δρόμου.

Στις 12 Απριλίου 2013, ο τότε υπουργός Πολιτισμού Κώστας Τζαβάρας, στέλνει απόρρητη επιστολή στον υπουργό Προστασίας του Πολίτη, Νίκο Δένδια, τον ενημερώνει για την εξέλιξη των ερευνών για την «Επιχείρηση Τάφοι» και ζητάει τη συνδρομή του. Μεταξύ πολλών άλλων, αναφέρεται ότι αντικείμενα (λεηλατημένες ελληνικές αρχαιότητες) «διατίθεντο σε εμάς προς πώληση από Ελληνες στο εσωτερικό τον Φεβρουάριο-Μάρτιο 2013. Τα ίδια αντικείμενα διατίθενται πλέον από το κύκλωμα κατοχής και εμπορίας εξωτερικού, στο οποίο έχουμε διεισδύσει…».

Αλήθεια, το «διατίθεντο σε εμάς» τι ακριβώς σημαίνει και ποια ιδιότητα είχαν τα πρόσωπα πίσω από το «εμάς»; Και γιατί δεν πήγε αμέσως η υπόθεση στον εισαγγελέα; Επίσης, στην επιστολή Τζαβάρα προς Δένδια περιέχονται συνημμένες φωτογραφίες-«αποδεικτικά στοιχεία», που παραπέμπουν -μεταξύ άλλων- και σε αρχαιότητες μη ελληνικές, ίσως και πλαστές. Η επιστολή μεταφέρει εκτιμήσεις ακόμη και για την εμπλοκή του υιού Μιλόσεβιτς στην αγορά των αρχαιοτήτων. Ηταν «ο δράκος που έλειπε από το παραμύθι»; Αν δεν ήταν τραγωδία, μάλλον θα ήταν φάρσα…

Τα ερωτήματα πάντως είναι περισσότερα από τις απαντήσεις.

►Υπήρξε άραγε επιτροπή αρχαιολόγων που αποφάνθηκε για την προέλευση ή και τη γνησιότητα των επίμαχων «αποδεικτικών στοιχείων»;

►Πόσα χρήματα δόθηκαν από τα μυστικά κονδύλια της ΕΥΠ για την επιχείρηση;

►Ήταν μια προσπάθεια χειραγωγημένης πολιτικά έρευνας-φιάσκο που κατέληξε λίγο αργότερα στην επίσης χειραγωγημένη πολιτικά Αμφίπολη; Ηταν πολιτικά τα κριτήρια ή υπάρχουν και άλλες πλευρές που σχετίζονται με τη διαμάχη υπηρεσιών, προσωπικές φιλοδοξίες, ακόμη και άλλα ανεξιχνίαστα οφέλη;

►Επεσε τελικά η «ομάδα των τάφων» (τότε άνευ εκπροσώπου) θύμα καλοστημένης απάτης;

►Κι αν είναι έτσι, υπάρχει πολιτική ή και άλλη ευθύνη;

Όμως η κωμικο-τραγωδία των «τάφων» έχει και συνέχεια… προσεχώς.

*Τα ονόματα «Ηρα», «Ιακώβ» και «Κατερίνα» είναι ψευδώνυμα. Τα πραγματικά τους στοιχεία είναι στη διάθεση της εφημερίδας, όπως επίσης και τα επίμαχα φωτογραφικά αρχεία.

 Η «Επιχείρηση Τάφοι» στη Βουλή

Ερώτηση Τσίπρα – 2011
Τον Δεκέμβριο του 2011, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας κατέθεσε στη Βουλή επίκαιρη ερώτηση σχετικά με τη δράση της ΕΥΠ. Στην απάντησή του, ο τότε υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Χρήστος Παπουτσής, αναφέρθηκε -μεταξύ άλλων- και στα μυστικά κονδύλια της ΕΥΠ που εκταμιεύτηκαν το 2010 (χρονιά κρίσης…) για απόρρητες δαπάνες, συνολικού ύψους 5,9 εκατ. ευρώ.
«Από τα 5,9 εκατομμύρια, το ποσό του 1,2 εκατ. προβλέπεται για επιχείρηση, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη, δεν έχει αναλωθεί, έχει -δε- μεταφερθεί στο επόμενο έτος», δήλωσε στη Βουλή ο κ. Παπουτσής. Η επιχείρηση -όπως προκύπτει πλέον από τα στοιχεία της «Εφ.Συν.»- αφορούσε τον «τάφο της Ολυμπιάδας». Ωστόσο, σχετικά κονδύλια εκταμιεύτηκαν αργότερα. Πόσα άραγε; Προφανώς τα παραστατικά για τις απόρρητες δαπάνες της εποχής έχουν -ως είθισται και προβλέπεται και από τον νόμο- καταστραφεί. Ομως, η «Επιχείρηση Τάφοι» πρέπει να έχει αφήσει ίχνη στην Κατεχάκη.

ΠΗΓΗ

Συντάκτης: Νικόλας Ζηργάνος ΣΤΟ http://www.efsyn.gr

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑